Menu

Хувилбар 20

1. Дараах өгүүлбэрт “хасхуу, шинжлэх, орчим” гэсэн үгсийг зөв бичсэн байна уу?

   Боловсрол шинжлэх ухааны сайд Л.Гантөмөр өнөөдөр “11-11 төв”-д ажиллаа. Энэ үеэр 6000 орчим иргэн хандаж, мэдээлэл авлаа. Уулзалт ярилцлагын үеэр “Дунд сургуулийн хичээлийн хөтөлбөрөөс уран зохиолын цагийг хасхуу” гэсэн асуулт хамгийн олон ирлээ.

А. “хасхуу” гэж бичсэн нь буруу. Асуух баймж үг (чимэх үг) “уу, үү”-г гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд эгшиг зохицох ёсыг баримтлан дагуулж бичих тул “хасах уу” гэх нь зөв.

Б. Бүгд буруу байна. “хасах уу, шинжилэх, орчом” гэж бичнэ.

В. “шинжлэх” гэх нь буруу. “шинжил-” гэсэн гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд цагт нэрийн “-х” дагаврыг залгахад эцсийн гийгүүлэгчийн өмнөх балархай эгшиг гээгдэхгүй тул “шинжилэх” гэж бичнэ.

Г. “орчим” гэж бичсэн нь буруу. Үгийн эхний үед о байвал хойшид о дагах тул “орчом” гэж бичнэ.

2. “ажиллаа” гэсэн алдаатай бичлэгийн тайлбарт хамааралгүйг сонгоно уу.

А. эмээл+лээ= эмээллээ гэх мэтээр нэр үгэнд үйл үгийн өнгөрсөн цагийн нөхцөл залгахгүй.

Б. Үйл үгийн нөхцөлийг залгахын тулд нэр үгэндээ үйл үг бүтээх “-л” дагавар залгаж, үйл үг бүтээнэ.

В. Эгшигт гийгүүлэгчээр төгссөн нэр үгэнд үйл үг бүтээх “-л” дагавар залгахдаа зохих балархай эгшгийг хойно нь бичнэ. буудал + л = буудалла

Г.  Дуудах үг “-аа4”-г өмнөх үгээс салангид эгшиг зохицуулан залгана.

3. Заримдаг гийгүүлэгчийн дүрэмд холбогдох үгийг сонгоно уу.

А. хөтөлбөрөөс

Б. уулзалт

В. хандаж

Г. асуулт

4. Мөр шилжүүлэх тухай дүрэмд хамааралгүйг сонгоно уу.

А. Нэг мөрөөс нөгөө мөрт үгийг шилжүүлэхдээ үеэр тасалж шилжүүлнэ.

Б. Нэг үеийг хоёр мөрт хувааж бичиж болохгүй.

Дэлгэрэнгүй...

Хувилбар 19

1. Дараах өгүүлбэрт “тэмцэе, хамгаалалаа, зургадугаар” гэсэн үгсийг зөв бичсэн байна уу?

   Олон Улсын Хөдөлмөрийн Байгууллагаас зургадугаар сарын 12–ныг  “Хүүхдийн хөдөлмөрийн эсрэг дэлхийн өдөр” болгон тэмдэглэдэг байна. Энэхүү өдрийг тохиолдуулан “Нийгмийн хамгаалалаа өргөжүүлж, хүүхдийн хөдөлмөртэй тэмцэе!” хэвлэлийн бага хурлыг зохион байгууллаа. http://undesten.mn/

А. Бүгд буруу байна. “тэмцье, хамгааллаа, зургаадугаар” гэж бичнэ.

Б. “нөхөдтэйгээ” гэж бичсэн нь буруу. Учир нь, “и, ий, ы, эй” эгшгүүд эгшиг зохицох ёсыг зөрчих боловч хойшид дагах эгшиг нь эхний үеийн буюу өргөлтөт эгшигтэй зохицон орно.

В. “өндөрлөсийм” гэж бичихгүй. “юм” гэсэн чимэх үгийг өмнөх үгээс нь салангид бичнэ.

Г. Бүгд зөв байна.

2. “тохиолдуулан”-онцолсон балархай эгшгийн үүргийг зөв тодорхойлсон хэсгийг сонгоно уу.

А. балархай эгшиг “а” нь эгшигт гийгүүлэгч “л, н”-г эгшигжүүлэх үүрэгтэй.

Б. балархай эгшиг “а” нь зөөлрүүлэх үүрэгтэй.

В. балархай эгшиг “а” нь эгшигт гийгүүлэгч “н”-г эгшигжүүлэх үүрэгтэй.

Г. балархай эгшиг “а” нь ялгах үүрэгтэй.

Д. балархай эгшиг “а” нь эгшигт гийгүүлэгч “л”-г эгшигжүүлэх үүрэгтэй.

3. Цэгийн оронд тохирох үгийг сонгоно уу.

Үг өгүүлбэр төгссөн боловч зохиогч санаагаа бүрэн гаргаж чадаагүй дутуу орхисон гэж үзвэл ....................... тавина.

А. цуваа цэг

Б. анхаарлын тэмдэг

В. урт зураас

Дэлгэрэнгүй...

Хувилбар 18

   Дөрвөн аймгийн түүхт ойтой давхцан Турк улсын Амайся хотод долдугаар сарын 26-30-ны өдрүүдэд олон улсын уламжлалт харвааны тэмцээн болж өндөрлөсийм. Түүнчлэн монголын сурын холбоо Туркийн “мэргэжил нэгт” нөхөдтэйгээ хамтран ажиллахаар гэрээ байгуулаад иржээ. http://todmagnai.mn

1. Заримдаг гийгүүлэгчийн дүрмийн гажилтаар бичсэн үгийг сонгоно уу.

А. хотод

Б. түүхт

В. давхцан

Г. нэгт

2. “Туркийн” хэмээх үгийн онцолсон хэсэгт холбогдох дүрмийг сонгоно уу.

А.  Гадаад үгийн “к”-г монгол хэлний “хэлний “г”-тэй адилтгаж, “-ийн” залгавар

      залгана.

Б. Гадаад үгэнд ямар нэг эр эгшиг байхгүй бол эм үгийн залгавар залгана.

В. Зарим үгийн төгсгөлийн өргөлтөт эр эгшиг балархай хэлэгдвэл монгол хэлний уламжлал ёсоор нэгдүгээр үеийн эгшигтэй зохицуулан эгшиг бичиж болно.

Г. Гадаад үгэнд ямар нэг эр эгшиг байвал эр үгийн залгавар залгана.

3. “нөхөдтэйгээ, өндөрлөсийм, долдугаар” гэсэн үгсийг зөв бичсэн байна уу?

А. Бүгд буруу байна. “нөхөдтэйгөө, өндөрлөсөн юм, долоодугаар” гэж бичнэ.

Б. “нөхөдтэйгээ” гэж бичсэн нь буруу. Учир нь, “и, ий, ы, эй” эгшгүүд эгшиг зохицох ёсыг зөрчих боловч хойшид дагах эгшиг нь эхний үеийн буюу өргөлтөт эгшигтэй зохицон орно.

В. “өндөрлөсийм” гэж бичихгүй. “юм” гэсэн чимэх үгийг өмнөх үгээс нь салангид бичнэ.

Г. “долдугаар” гэх нь буруу. Дэс тооны нэрийг бүтээхдээ үндсэн тооны нэрд “дугаар, дүгээр” дагавар залгаж бүтээдэг тул “долоодугаар” гэх нь зөв.

4. Цэгийн оронд тохирох үгийг сонгоно уу.

Олон хэрэглэдэг зарим үгийг эх адгийн үсгээр хураахад ...................... тавина.

А. цэг

Б. цэгтэй таслал

Дэлгэрэнгүй...

Хувилбар 17

1. Дараах өгүүлбэрт “Америкын, гаригийн, дэлэгжээ” гэсэн үгсийг зөв бичсэн байна уу?

   Cаяхан Америкын холбооны мөрдөх товчооныхон өөрсдийн нуун дарагдуулж байсан харь гаригийн чухал нууц мэдээлэл болох Росвэллийн баримтуудыг өөрсдийн цахим хуудаснаа дэлэгжээ. Росвэллд болсон харийн нисдэг биетийн сүйрлийн талаар зарим нэг материалуудыг ил тавьсан байна. http://www.ufo.mn

А. Бүгд зөв байна.

Б. “Америкын” гэж бичсэн нь буруу. Гадаад үгийн “к”-г монгол хэлний “хэлний “г”-тэй адилтгаж, “-ийн” залгавар залгах тул “Америкийн” гэж бичнэ.

В. “гарагийн” гэж бичих нь зөв.

Г. Бүгд буруу байна. “Америкийн, гарагийн, дэлгэжээ” гэж бичнэ.

2. “Росвэллийн” хэмээх үгийн онцолсон хэсэгт холбогдох дүрмийг сонгоно уу.

Гадаад үгийг бичихдээ:

А. Хоёр үгээс бүтсэн нэг нэрийн сүүлчийн үгийн эгшигт зохицуулан залгавар залгана.

Б.  Нэг үгэнд хэд хэдэн өөр эгшиг байвал аль өргөлттэй эгшигт нь зохицуулан залгавар залгана.

В. Зарим үгийн төгсгөлийн өргөлтөт эр эгшиг балархай хэлэгдвэл монгол хэлний уламжлал ёсоор нэгдүгээр үеийн эгшигтэй зохицуулан эгшиг бичиж болно.

Г. Гадаад үгэнд ямар нэг эр эгшиг байвал эр үгийн залгавар залгана.

3. Зөөлөрсөн эгшигт гийгүүлэгчийн дараа заримдаг гийгүүлэгч орвол зөөлний тэмдгийг хэвээр бичих жишээг олно уу.

А. дохь+оо                  Б. захь+дал     В. халь+сан       Г. боль+вол

4. Цэгийн оронд тохирох үгийг сонгоно уу.

Тус тусдаа бие даасан өгүүлбэр боловч ерөнхий нэг агуулгатай, тоочсон шинжтэй өгүүлбэр бүрийн ард ..................... тавина.

А. таслал

Б. цэгтэй таслал

Дэлгэрэнгүй...

Хувилбар 16

- Уруул омголтох үед яахав?

- Ихэвчлэн хүйтний улиралд уруул хагардаг (?). Уруулаа зөөлрүүлэхдээ ургамлын тосыг халаагаад хөвөнд шингээж дээд, доод уруулынхаа хооронд хавчуулаад 15-20 минут байлгаж болно. Энэ арга тодорхой хэмжээгээр үр дүнгээ өгнө. 

1. Зөв харгалзуулсныг сонгоно уу.

Дэлгэрэнгүй...

Хувилбар 15

1. Дараах өгүүлбэрт “оношлогоо, тусгай, явуулна” гэсэн үгсийг зөв бичсэн байна уу?

Тээврийн хэрэгслийн техникийн хяналтын үзлэг, оношлогоог Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийн 15.15.5-д заасан тусгай зөвшөөрөл авсан байгууллага эрхлэн явуулна. Уг байгууллага нь Автотээврийн тухай хуулийн 191.2 дахь заалт, "Оношлогооны төв. Ангилал, Ерөнхий шаардлага" стандартын шаардлагуудыг хангасан байна. http://www.legalinfo.mn

А.  Бүгд буруу байна. “оношилгоо, тусхай, явуулана” гэж бичнэ.

Б. “оношлогоо” гэж бичсэн нь буруу. Үйл үг бүтээх –л дагавар нь заримдаг гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд өмнөө эгшигтэй бичигдэх тул “оношилгоо” гэх нь зөв: онош+л+гоо= оношилгоо

В. Бүгд зөв байна.

Г. “явуулна” гэх нь буруу. Одоо ба ирээдүй цагийн “-на” нөхцөл нь дараалсан

     гийгүүлэгчийн дүрмээр бичигдэх тул “явуулана” гэж бичнэ.

Д. “тусгай” гэж бичсэн нь буруу. “тусхай” гэж бичдэг.

2. Нэр үг үүсгэх -лага, -лого ба -лга, -лго дагаврын дүрэмд холбогдохгүй үгийг сонгоно уу.

А. шаардлага

Б. байгууллага

В. зорилго

Г. ажиллагаа

3. “ангилал” - онцолсон балархай эгшгийн үүргийг зөв тодорхойлсон хэсгийг сонгоно уу.

А. балархай эгшиг “и” нь зөөлрүүлэх, эгшигжүүлэх давхар үүрэгтэй.

Б. балархай эгшиг “и” нь зөөлрүүлэх үүрэгтэй.

В. балархай эгшиг “и” нь эгшигт гийгүүлэгч “г”-г эгшигжүүлэх үүрэгтэй.

Г. балархай эгшиг “и” нь ялгах үүрэгтэй.

Д. балархай эгшиг “и” нь эгшигт гийгүүлэгч “л”-г эгшигжүүлэх үүрэгтэй.

4. “Автотээврийн тухай хуулийн 191.2 дахь заалт...”- цэгийг хэрэглэх тухай дүрмээс онцолсон хэсэгт холбогдохыг нь сонгоно уу.

А. Хүүрнэсэн өгүүлбэрийн эцэст цэг тавина.

Б. Ерийн байдлаар захирсан өгүүлбэрийн эцэст цэг тавина.

В. Үг хураасныг заахад хэрэглэнэ.

Дэлгэрэнгүй...

Хувилбар 14

1. Дараах өгүүлбэрт “гэрлэн дохио, дараахи, Нийтийн Хэв Журам Хамгаалах Газрын” гэсэн үгсийг зөв бичсэн байна уу?

   "Тээврийн хэрэгсэлд тусгай дуут болон гэрлэн дохио тавьж хэрэглэх журам"-д заасны дагуу зөвшөөрөл авахыг хүссэн иргэд дараахи материалыг бүрдүүлэн ЦЕГ-ын Нийтийн Хэв Журам Хамгаалах Газрын Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын хэлтэст албан бичгээр хүсэлт гаргана. www.trafficpolice.gov.mn

А. Бүгд буруу байна. “гэрэл дохио, дараах, Нийтийн хэв журам хамгаалах газрын” гэж бичнэ.

Б.  “гэрлэн дохио” гэж бичсэнийг “гэрэл дохио” гэх нь зөв.

В. “дараахи” гэж бичсэн нь буруу. Эр, эм үгийн алинд ч хамааруулах –х дагаврыг “и”-гүй бичдэг тул “дараах” гэх нь зөв.

Г. Том үсгийн дүрэм ёсоор “Нийтийн хэв журам хамгаалах газрын” гэж бичнэ.

2. “хэлтэст” үгийн онцолсон хэсэгт холбогдох дүрмийг сонгоно уу.

А. Заримдаг гийгүүлэгчийн дүрэм

Б. Заримдаг гийгүүлэгчийн дүрмийн гажилт

В. Эгшигт гийгүүлэгчийн дүрэм

Г. Үйл үгийн үндэс үүсгэх –д, -т дагаврын тухай дүрэм

3. Эгшиг зохицох ёсны гажилтаар бичсэн үгийг сонгоно уу.

А. бичгээр

Б. аюулгүй

Дэлгэрэнгүй...