Menu

Үг хувилгах, холбох дүрэм

1. Нэрлэхийн тийн ялгалд байгаа нэрд шаардлагагүй үед “нь” хамаатуулах нөхцөл дагуулж болохгүй. Жишээлбэл, “Баярын Бат нь тус сургуулийн оюутан мөн болохыг тодорхойлов”, “Д.Дулмаа нь уралдаанд түрүүлсэн тул баярын бичиг, үнэ бүхий зүйлээр шагнав” гэхгүй, “нь” нөхцөлийг хасна.

2. Нэгдүгээр биеийн төлөөний үгийн өгөх оршихын тийн ялгалын хэлбэрийн үндэс “над”дээр заахын тийн ялгалын -ыг нөхцөл залган, “надыг” гэж болохгүй. Зөвхөн “намайг” гэнэ.

3. Нэгдүгээр биеийн төлөөний үг “би”-гийн оронд “мань” хэмээх хамаатуулах нөхцөл хэрэглэж болохгүй. Жишээлбэл, Мань үүнийг мэдсэн. Мань энэ номыг аваагүй гэхгүй, харин Би үүнийг мэдсэн. Би энэ номыг аваагүй гэнэ.

4. Хэсгийг заадаг -нар, -нэр, -нууд, -нүүд, -чууд, -чүүд, -чуул, -чүүл, -ууд, -үүд, -д, -с дагаврыг хэрэглэхэд доорх дүрмийг баримтална. Үүнд,

а. Хоршоо үг юм уу холбоо үг, бас дан үгээр хэсгийг заасан тохиолдолд эдгээрийг хэрэглэхгүй. Жишээлбэл, Газар газрын хүн, хүн зоны бодол, олон морь, гучин машин, таван мянган гишүүн, хоёр зуун тамирчин, хэд хэдэн эрдэмтэн гэх мэт.

б. Үйл үгээр хэсгийг заасан тохиолдолд эдгээрийг хэрэглэхгүй. Жишээлбэл, Бөх барилдах, морь уралдах, хонь бэлчих, хүн цугларах, од түгэх гэх мэт.

в. Бодол санаа, хүсэл мөрөөдөл, агаар, тэнгэр, салхи шуурга гэх мэт бод биегүй, хэсэглэж бүлэглэж болдоггүй юмын нэрд эдгээр дагаврыг хэрэглэхгүй.

г. Ихэнх тохиолдолд хэсгээрээ байдаг юмын нэр, тухайлбал, элс, шороо, ус, цас, гурил, хивэг гэх мэтэд эдгээр дагаврыг хэрэглэхгүй.

д. Нар, сар, дэлхий, нүд, чих, ам, хамар, тархи, толгой, хүзүү, хоолой, элэг, зүрх, бөөр, ходоод гэх мэт тоо хэмжээ нь ямагт тогтмол байдаг юмын нэрд эдгээр дагаврыг хэрэглэхгүй.

е. Оноосон нэр, тухайлбал, юмын нэр хаяг сэлтэд хэрэглэхгүй. Жишээлбэл, Алтайн бүргэдүүд, Бурхантын буганууд, Офицеруудын ордон гэх мэт нэрийг Алтайн бүргэд, Бурхантын буга, Офицерын ордон гэх ёстой.

5. Зөвхөн өгүүлэгчид хамаатай үед “манай”, өгүүлэгч сонсогч аль алинд хамаатай үед “бидний” гэдэг биеийн төлөөний үг хэрэглэнэ.

6. Үйлийн эзнийг заадаг -гч нөхцөлтэй үгээр хүн бусын нэрийг тодотгож болохгүй. Жишээлбэл, Өнгөрөгч он, анхдагч нөхцөл, хэрэгжүүлэгч

Дэлгэрэнгүй...