Menu

Гийгүүлэгч үсгийн дүрэм

     Монгол хэлэнд авиа тэмдэглэдэг 20 гийгүүлэгч үсэг бий. Зөв бичих зүйн үүднээс эгшигт гийгүүлэгч, заримдаг гийгүүлэгч, онцгой дөрвөн гийгүүлэгч гэж ангилна.

    Эгшигт долоон гийгүүлэгч: МоНГоЛБааВаР- Эдгээр 7 гийгүүлэгч өмнөө буюу хойноо аль тод хэлэгдэх талдаа заавал эгшигтэй бичигдэнэ. Иймд эгшигт гийгүүлэгч гэнэ. “7”-ийн тоогоор тэмдэглэнэ. Жишээ нь: газар, тохом, хөдөлмөр, үзэл, тасархай, цацрал

Гэвч эгшигт гийгүүлэгчийг эгшиггүй бичдэг хоёр тохиолдол бий.

- Хэлний хойгуурх /ардаа эгшиггүй/ “н” гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд заахын тийн ялгалын нөхцөл залгахад эгшиггүй бичнэ. Жишээ: дүн-дүнг, сан-санг,байшин-байшинг, Галсан- Галсанг, хөвөн- хөвөнг

- Тусдаа бичиж, өгүүлбэрт нэмэлт утга оруулдаг “л”, гуравдугаар биед хамаатуулах утгыг илэрхийлдэг “нь” нөхцөлийг эгшиггүй бичнэ. Жишээ нь: Ах нь ирлээ. Би л явна.

    Заримдаг есөн гийгүүлэгч: ЦооЖоо ЗаСааД ТуШааЧиХ - Эдгээр 9 гийгүүлэгч нь заримдаа хойноо буюу урдаа эгшигтэй, заримдаа аль ч талдаа эгшиггүй бичигддэг учраас заримдаг гийгүүлэгч гэнэ. “9”-ийн тоогоор тэмдэглэнэ.

-  Заримдаа эгшигтэй: Заримдгийн дараа заримдаг орвол аль тод сонсогдох газар нь үгийн үндэс эвдэхгүйгээр эгшиг бичнэ. /9+9+э/ Жишээ нь: мэдсэний, хатаж, модот, модтод, хожид, бусад, бусдад, эзэд, батад, ахад, лацад, мөчид, хойшид, буцаж, эцэс, ачит, анжис гэх мэт.

Харин заримдаг гийгүүлэгч “с”, “х”-ийн дараа заримдаг гийгүүлэгч “т”, “ч” орвол өмнө, хойно нь эгшиг бичихгүй, шууд залгана. Жишээ нь:

Дэлгэрэнгүй...